Paintball- rodzaj gry zespołowej, polegającej na prowadzeniu pozorowanej walki przy użyciu markerów, urządzeń zbliżonych kształtem i zasadą działania do broni pneumatycznej, które za pomocą sprężonego powietrza, propanu lub dwutlenku węgla wyrzucają kulki wypełnione farbą na bazie żelatyny spożywczej. Trafienie przeciwnika, podczas którego kulka rozbija się, pozostawiając kolorowy ślad (nazywany przez graczy splatem) na ciele, masce bądź markerze zawodnika, powoduje jego eliminację z gry.

Rodzaje gier

W paintballu wyróżniamy następujące rodzaje gier:

Speedball- sportowa odmiana gry paintball. Gra odbywa się na ograniczonym wielkością polu z użyciem sztucznych przeszkód - najczęściej dmuchanych - w ograniczonym czasie.

Formuła gry (zasady i liczba graczy) zależy od ligi, w jakiej rozgrywane są mecze.

 

W Europie istnieją 2 główne ligi:

• Milenium Series (The Millennium European Paintball Series)
• Centurio Circuit (The Centurio Circuit 5-man European Paintball League)

W Polsce działają natomiast 3 ligi:

• PLP - Polska Liga Paintballowa (drużyny 5-osobowe) (od 2007 nie odbyła się żadna edycja)
• PPXL - Polska Paintballowa X Liga (drużyny 5-osobowe)
• PPLH - Polska Paintballowa Liga Hopperball (drużyny 3-osobowe)

 

Paintball Leśny- bardziej popularny od speedballa, gra polega na jak najdokładniejszym odzwierciedleniu pola walki. Gracze ubierają specjalne kamuflujące mundury, robią wszystko aby nie byli widoczni dla przeciwnika i zlewali się z otoczeniem dzięki czemu mogą działać z zaskoczenia. Bronie często różnią się od tych speedballowych, tutaj nacisk kładziony jest na jak największy realizm a co za tym idzie markery paintballowe mają przypominać prawdziwą broń używaną przez żołnierzy. Niektórzy gracze modyfikują swoją broń dodając do niej specjalne lunety, lasery czy też kolimatory poprzez specjalne szyny ris. Gry leśne to nic innego jak gry scenariuszowe, na większą lub mniejszą skalę(nawet ok 500 graczy). Tutaj także zwrócono nacisk na realizm i dokładne odzwierciedlenie pola walki. W przeciwieństwie do krótkich gier speedballowych, gry leśne (scenariuszowe) trwają kilka godzin a nawet kilka dni. Zawodnicy w zależności od misji dzieleni są na poszczególne oddziały do których przydzielane są odpowiednie zadania. Każda strona konfliktu posiada swoich dowódców, zwiadowców, czy medyków.

 

Paintball leśny dodatkowo dzielimy na:

• TDL - czyli turnieje (najczęściej 5 osobowych) drużyn leśnych

• MilSim - Czyli najdokładniejsze symulowanie pola walki (wojny, konfliktu zbrojnego), z wywiadem, logistyką, taktyką, strategią. Może mieć różną skalę. Od akcji rozpoznawczej kilkuosobowego składu na tyłach wroga do wielkiej bitwy militarnej.

• Scenario Paintball - Gry scenariuszowe

Armie paintballowe
Warto także zaznaczyć, że na arenie paintballowej istnieją dwie armie zrzeszające graczy leśnych z północy[1] jak i południa[2] Polski, których zadaniem jest organizowanie gier weekendowych, scenariuszowych czy pomoc nowym maniakom paintballa w doborze umundurowania czy odpowiedniego sprzętu.
Historia
Sprzęt do paintballa pojawił się w USA już w latach 50. XX w. i był wykorzystywany przez służby leśne do znaczenia drzew z odległości, jak również w rolnictwie do znaczenia bydła. Dopiero w maju 1981 trzej przyjaciele z Hampshire: Bob Gurnsey, Hayes Noel, Charles Gaines wpadli na pomysł bezkrwawej rozgrywki, wykorzystując markery służące do znakowania bydła, w celach rozrywkowych. 27 czerwca 1981 rozegrano pierwszą grę: 12 zawodników zabawiło się w "capture the flag". Zwycięzca nie oddał ani jednego strzału. Zabawa nabrała rozgłosu (między innymi dzięki nagłośnieniu przez media), spodobała się i ruszyła w świat. Początkowo paintball określano mianem Survival, ale dość szybko nazwa ta ustąpiła obecnej.[3] Od tego czasu nastąpił szybki rozwój paintballa na całym świecie, pojawili się wytwórcy odpowiedniego wyposażenia dla grających, ustalono zasady i wymogi bezpieczeństwa. Początkowo zabawa grup pojedynczych entuzjastów, często o zainteresowaniach myśliwskich lub militarystycznych, przekształciła się w sport dostępny dla większości osób.

Zasady bezpieczeństwa
Z racji tego, że w paintballu ma się do czynienia z bronią, zachowanie zasad bezpieczeństwa jest sprawą kluczową.

• Maska ochronna- Najbardziej narażone na zranienie są oczy i uszy. Najważniejszą więc zasadą bezpieczeństwa w paintballu jest noszenie maski ochraniającej twarz i głowę w czasie rozgrywek. Maski wykorzystywane w paintballu są zaprojektowane i wykonane z materiałów wytrzymujących bezpośrednie uderzenie kulki lecącej z prędkością ponad 95 m/s. Większość dostępnych na rynku masek, oprócz gogli posiada ochraniacz dolnej części twarzy, ochraniacze uszu oraz daszek. Dostępne są również maski chroniące całą głowę, przydatnych szczególnie w grach scenariuszowych odbywających się wewnątrz budynków.

• Pomiar prędkości wylotowej kulek- Przyjęło się powszechnie, iż maksymalna prędkość wylotowa kulki, zapewniająca bezpieczną grę, to 300 fps (feet per second), której odpowiada prędkość 91,5 m/s, 329,4 km/h. Prędkość ta mierzona jest chronografem radarowym. Prędkość wylotową można zmieniać ręcznie w markerze za pomocą odpowiedniej śruby regulacyjnej, lub też może ona ulec zmianie w wyniku zmian ciśnienia gazu zasilającego marker w wyniku zmian temperatury albo w miarę wyczerpywania się gazu w butli. Przekroczenie umownej prędkości wylotowej skutkuje zwiększeniem się zasięgu kulek, ale wzrasta też bolesność po uderzeniu i obrażenia jakie kulka może spowodować. Dobrą praktyką jest mierzenie prędkości wylotowej przed każdym meczem lub scenariuszem. Zdarzają się jednak nieuczciwi gracze, którzy dla poprawienia wyników podkręcają swoje markery – w przypadku wykrycia takiego oszustwa gracze tacy usuwani są z gry.
• Blokada spustu i zatyczki do luf- Każdy sprawny marker dostępny na rynku wyposażony jest w blokadę spustu. Może się zdarzyć jednak, że gracz zapomni po zejściu z pola gry zablokować spust. Dlatego też stosowane są różnego rodzaju zabezpieczenia wylotu lufy. Mogą mieć one formę gumowego grzybka wciskanego w lufę albo też "torebki" (ang. barrel bag) naciąganej na lufę i zaczepianej o wystające elementy markera. Wspomniane zabezpieczenia powinny być bezwzględnie stosowane poza terenem gry, a ich niestosowanie może być powodem wypadków. W czasie zawodów i dobrze zorganizowanych gier wymóg stosowania barrel bagów jest oczywistą częścią regulaminu i obowiązuje każdego gracza.

Rodzaje gry
Istnieje wiele rodzajów gry, generalnie zwycięzcą zostaje drużyna, która osiągnie cel ustalony na postawie przyjętego scenariusza. Zazwyczaj jest to zdobycie flagi przeciwnika, wyeliminowanie wszystkich zawodników, osiągnięcie wyznaczonego punktu w określonym czasie itp. Rozgrywki mogą odbywać się w zamkniętym pomieszczeniu lub (częściej) na świeżym powietrzu. Wśród odmian paintballu wyróżnia się najczęściej: speedball i woodsball.

• Speedbal- Speedball to sportowa wersja paintballa. Gra odbywa się na ograniczonym terenie na którym ustawione są sztuczne przeszkody. Rozgrywka w speedballu nazywana jest meczem. Zasady i ilość graczy zależy od ligi w jakiej rozgrywane są mecze. Wyróżnia się 2 główne ligi europejskie (Milenium Series i Centurio Circuit) oraz 3 ligi polskie (PLP – Polska Liga Paintballowa, PPXL – Polska Paintballowa X Liga, PPLH – Polska Paintballowa Liga Hopperball).
• Woodsball- Woodsball rozgrywany jest w warunkach "naturalnych" – w lesie, na nieużytkach, terenach poprzemysłowych, itp. Gracze stosują w tej odmianie strój maskujący, wojskowy lub zbliżony do wojskowego, umożliwiający kamuflaż, i co istotne, dodający realizmu tej zabawie.

Zdarzają się również rozgrywki opierające się na historycznych działaniach wojennych. Są to tak zwane "scenariusze". Gracze nie muszą jednak sztywno trzymać się historycznej wersji wydarzeń. Wynik takiej potyczki zależy tylko i wyłącznie od taktyki, umiejętności i zgrania graczy.

Sprzęt paintballowy
Niezbędnym wyposażeniem gracza paintballowego jest marker paintballowy. Wyróżnia się 3 rodzaje markerów:

• tzw. pompki – przeładowanie kulek oraz gazu dokonywane jest ręcznie

• semi-automaty (mechaniczne) – przeładowanie kulek i gazu dokonuje się automatycznie po naciśnięciu spustu i wystrzeleniu kulki

• automaty (elektro-mechaniczne lub elektro-pneumatyczne) – podobnie jak w semi-automatach przeładowanie dokonuje się automatycznie, ale dzięki wbudowaniu w marker układu elektronicznego istnieje możliwość wyboru trybu strzelania po naciśnięciu spustu (np. 1 kulka, 3 kulki albo strzelanie ciągłe).

Do prawidłowego działania markera potrzebne jest zasilanie gazem – najczęściej CO2 lub sprężonym powietrzem (HP – ang. High Pressure). Najbardziej powszechne w Polsce jest zasilanie markerów dwutlenkiem węgla z racji niższych kosztów zakupu butli, jak również ogólnej dostępności tego gazu w punktach sprzedaży gazów. Wadą wykorzystania CO2 jako zasilania dla markera, jest niestabilność ciśnienia wyjściowego oraz min. temperatura otoczenia na poziomie 5°C. Butle do sprężonego powietrza wykorzystywane w paintballu dostępne są w 2 wersjach w zależności od ciśnienia: 3000 lub 4500 psi.




Niezbędnym wyposażeniem markera jest także magazynek na kulki, określany przez paintballistów mianem spłuczki. Magazynki montowane są zazwyczaj w górnej części markera do tzw. feeda i mogą być grawitacyjne, gdzie kulki opadają samoczynnie, lub tzw. elektrospłuczki gdzie podawanie kulek do markera wspomagane jest silniczkiem elektrycznym. Oprócz markera najważniejszym elementem wyposażenia paintballisty jest maska ochronna na twarz.

Paintball w Polsce
Paintball jest sportem, który rozwija się bardzo dynamicznie, także w Polsce. Dla znacznej części uczestników stanowi jedynie atrakcyjną formę rekreacji, zdarzają się również fascynaci, którzy poświęcają duże nakłady finansowe i czasowe na doskonalenie swoich umiejętności w tej dziedzinie. Organizowane są paintballowe rozgrywki w stylu ligowym. Od drużyn w nich uczestniczących wymagane jest zarówno doskonałe zgranie zawodników, jak i perfekcyjna strategia gry. W Polsce działają 3 ligi Speedballa: PLP – Polska Liga Pantballowa, PPXL – Polska Paintballowa X Liga, PPLH – Polska Paintballowa Liga Hopperball. Również gracze leśni rozpoczęli w 2007 r. organizować się w większe grupy rozgrywające wspólnie gry scenariuszowe (np. W.L.K.P. – Wielkopolskie Leśne Kluby Paintballowe adres strony: www.paintball.wlkp.pl).

Akceptacja społeczna
Paintball budzi czasami kontrowersje, jako gra wojenna, przejaw fascynacji militaryzmem czy przemocą. Wydaje się, że te obawy są przesadzone, większość uczestników gry traktuje ją jako rodzaj rozrywki, sposób zdobycia sprawności fizycznej, itp. W Polsce akceptacja społeczna paintballu jest stosunkowo niska w porównaniu z USA. Taki stan rzeczy wynika, z braku wiedzy o tym sporcie, co spowodowane jest sporadycznym pojawianiem się informacji o paintballu w mediach innych niż internet. W USA w latach 80. XX w. miała miejsce podobna sytuacja, zmieniono ją jednak dzięki rozwojowi sportowej wersji paintballa – Speedballa, której rozgrywki są częstokroć retransmitowane w stacjach telewizyjnych.